1915 24 Nisan, 2009, 2022..

Yeni bir 24 Nisan tartışmasına neden olan yani ilişkilerin yeniden yumuşadığı söylenen ancak Rusya-Ukrayna savaşı ile gölgede kalan Türkiye- Ermenistan ilişkileri hala kapalı  kapılar ardında devam ede dursun, kapıların açılmasından yana olan bölge gazetecileriyle  2009 yılında yaptığım ve çok ses getiren bir röportajı hatırlıyorum.
Adına Ermeni Kırımı,   Ermeni Soykırımı denen 1915 Olayları yani Osmanlı hükûmetinin Ermenilere karşı gerçekleştirdiği etnik temizlik iddiaları ve bu iddiların devamında yapıldığı söylenen tehcir ve katliamlar sonucunda ölen Ermenilerin sayısının 800.000 ile 1,8 milyon arasında olduğu belirtilip, dururken hatta Fransa ile ABD başta olmak üzere çeşitli ülkelerce ülkemiz üzerinden baskı olarak kullanılan o tartışmalar yeni bir 24 Nisan'da konuşulmaya başlarken benim 2009 yılında yaptığım ve Birgün Gazetesinde haber olarak yayınlanan röportajımın 2022 yılına girmemize rağmen güncelliğini koruduğunu görsem de bir adım iler gidilmediği gibi ne Doğu kapısı nede Ardahan Çıldır üzerinde yeni bir kapının Ermenistan'a açılmadığını da görüp, üzülüyordum.
Çünkü 2009 yılında yaptığı röportaja bakınca Ermeni ilişkilerine Ankara ya da Erivan'dan çok bölge halklarının istediğini ama başta tam demokrasi, insan hakları, adalet olmak üzere birçok konuda olduğu gibi bu konuda da halk değil merkezlerin yani siyasilerin keyfi, ya da verdikleri kararların geçerli oluğunu ortaya koymaktaydı 2009 yılında bölge gazetecileri ile yaptığım röportajı yeniden okurken...
İşte 2009 yılında yaptığım ve ulusal basında geniş yankı bulan 1915 yıllarında yaşanan ama her 24 Nisan'da konuşulup, tartışılıp yeniden tozlu raflara kaldırılan konunun aslında hiç bir yere gelmediği bu tavır ve tutumunun yani kapıların kapalı tutulmasının Ermenilerden çok bölge halkına yönelik bir ambargo, eziyet ve ekonomisine katkı sunmayan bir düşünce, uygulama olduğunu anlatan 2009 yılında yapılan ama 2022' de hala güncelliğini koruyan o röportajım..


Yerel Gazeteciler Ermenistan Sınır Kapısının Açılmasını Tartışıyor
Ermenistan Sınır Kapısı'nın açılmasına Kuzey Doğu Anadolu gazetesinden Yılmaz, Hudut gazetesinden Kılıç, "Siyasal Birikim"den Küpeli ve Çağdaş Kars Haber'den Kortağ taraftarken, Süreç Gazetesinden Başlı ve Yeşil Iğdır'dan Ünsal karşı duruyor.

ABD Başkanı Barack Obama'nın mesajlarına da yansıyan Türkiye-Ermenistan ilişkileri ve Kars Doğu Kapısı'nın açılmasına yönelik çağrılar Ermenistan ile sınırı olan Ardahan, Kars ve Iğdır illerinde de yoğun şekilde tartışılıyor.

Aynı zamanda Ardahan Gazeteciler Cemiyeti Başkanı da olan Ardahan Kuzey Doğu Anadolu Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Fakir Yılmaz, Ardahan, Kars ve Iğdır'da görev yapan gazetecilerin görüşlerine açarak, "Bölge gazetecileri doğu kapısının açılmasından yana" başlıklı bir habere yer verdi.

"Yanlış politika bölge ekonomisine darbe vurdu"
Son günlerde bazı Azeri gazeteciler geçen yıl ortaya koydukları eylemi yeniden gerçekleştirdiklerinden Doğu kapısına yakın olan illerin gazetecilerinden ilgi görmediklerini savunan haberde, Ardahan, Iğdır, ve Kars sınır kapılarının yıllardır ortaya konulan yanlış politikalar dolayısıyla doğru dürüst çalışmadığı için bunun da bölge ekonomisine yıllardır büyük zararlar verdiğine yer verildi.

Yılmaz: Sınırı kapatmakla bölgeye barış gelmez
Kuzey Doğu Anadolu Gazetesi'nin Sahibi Selmi Yılmaz, Doğu kapısının olduğu gibi Ardahan Çıldır/Aktaş sınır kapısı, Posof/Türkgözü (Badele) sınır kapısı ve Iğdır/Dilucu sınır kapılarının da sınır ticaretine açılması gerektiğini düşünüyor:

"Sınırları kapatmakla bölgeye barış gelmeyeceği gibi devam eden göç duracaktır. Hatta göç alan bir bölge olacaktır. İnsanların sınırları aşıp, ticaret yapması demek; gerek bölge ekonomisine gerekse ülke ekonomisine büyük katkı sunacağına inanıyorum. Ülkelerin küstüm oyununu oynamaması ve sınırlarını açarak, barışın, kardeşliğin pekişmesine yardımcı olması gerekirken, Azeri diasporası yüzünden hem bölge illeri hem de bölge ülkeleri yoksullaşmaktadır."
Kılıç: Sınır açılmalı, ilişkiler rahatça geliştirilmeli
Ardahan Hudut Gazetesi Sahibi Bülent Kılıç ise, "Bu tür tartışmaların anlamsız ve gereksiz olduğunu artık Türkiye, Ermenistan ve Azerbaycan'ın anlaması gerektiğini hatırlatırım. Artık dünyada sınır diye bir şey kaldığına inanmıyorum. Her sınır kapısı açık olmalı ve insanların başta ticareti olmak üzere rahatça ikili ilişkiler içine girip, aynı bölgede barış ve kardeşlik içinde yaşanabileceğini göstermelidir" şeklinde konuştu.

Başlı: Önce Ermenistan soykırım iddiasından vazgeçsin
Ardahan'da günlük çıkan Süreç Gazetesi sahibi Deniz Başlı de, Doğu kapısının olduğu gibi her sınır kapısının diğer ülkelere açık olmasından yana olduğunu belirterek, Doğu Sınır Kapısını açılmadan önce Ermenistan'ın Türkiye üzerindeki toprak istemlerinden ve soykırım iddialarından vazgeçmesi, Azeri topraklarından geri çekilmesinin garantiye alınması gerektiğine inandığını söyledi.

Küpeli: Kars'lıları cezalandırmaktan başka bir şey değil
Merkezi İstanbul'da bulunan ve Kars, Ardahan, Iğdır illerine yönelik haberleri ile bölge gazetesi konumunda bulunan Siyasi Birikim gazetesi sahibi Mustafa Küpeli ise, Doğu kapısının kapalı olmasının Karslıları cezalandırmaktan öte bir şey olmadığını savunuyor:

"Doğu kapısını kapalı tutup, Ermenistan'ı cezalandırdığını söyleyen Türkiye'nin Trabzon, Antalya üzerinden Ermeni uçaklarına izin vermektedir. Karadenizli ve diğer iş insanları Ermenilerle birlikte ortak iş yapıyor. Kapının kapalı tutulması, Aktaş sınır kapısının açılmaması, Posof Türkgözü kapısının pasifleştirilmesi sadece bölge insanlarını cezalandırmak ve bölgede hızla devam eden göçü tetiklemektir. Tüm sınır kapılarının açılmasından yanayım."

Kortağ: Sınır açık olsaydı, düşmanlıklar yumuşardı
Çağdaş Kars Haber gazetesi sahibi Gümüşpala Kortağ da, Doğu kapısının bir an önce açılmasından yana olduğunu ve kendi yayınlarında sürekli bunu gündeme getirdiklerini belirtti.

"Kars Doğu Kapısı bugüne kadar açık olsaydı, başta Ermeni diasporası olmak üzere Türkiye'nin gelişmesini istemeyenlerin ellerindeki Ermeni iddiaları kozu alınırdı. Ermeni iddialarına karşın bölge ülkelerinin insanları arasında barış ve kardeşlik yeşerirdi. Bu da düşmanlıkları bitirmezse de yumuşatır, hatta unuttururdu. Batıdan bakınca Kars ilk şehir, Doğu'dan bakınca ise yine Kars ilk şehirdir. Bu nedenle batı ile doğu arasında önemli bir köprü olan Kars doğu kapısının bir an önce açılması gerekir diye düşünüyor ve de istiyorum. Son yaşanan gelişmeleri de yakından takip edip destekliyorum."

Yerli: İstesek de istemesek de Obama kapıyı açacak
Kars Bora gazetesi sahibi Muharrem Yerli ise, söz konusu olanın Doğu Sınır kapısının değil, AKP hükümetinin Amerika'ya verdiği sözlerin yerine getirilmesi olduğunu savunarak, "Obama'nın gelişi de bu yöndedir, istesek de istemesek de bu kapı açılacak gibi. Ermenistan'ın büyük Ermenistan rüyasının ilk adımlarından biri olan bu gelişmeye karşı gazeteciler dahil herkesin dikkatli olmasından yanayım" görüşünü dile getirdi.

Ünsal: Azerbaycan küstürülmemeli
Yeşil Iğdır gazetesi sahibi Serdar Ünsal'ın görüşüyse şöyle: "Doğu Kapısının açılması konusundan önce Türkiye'nin Azerbaycan'ı küstürmemesi gerekir. Ermenistan'ın ise 24 Nisan iddialarından vazgeçme taahhüdü vermelidir. Bölge halkından aldığımız izlenimler bu yönde." (EÖ)