Göle'deki Çoban Kavgası Gündem Oldu: Sektör Yabancı İş Gücünü Tartışıyor

Ardahan’ın Göle ilçesinde geçtiğimiz günlerde yabancı uyruklu çobanlar arasında çıkan kavga ve ardından yaşanan gözaltı ile sınır dışı süreci, hayvancılık sektöründe uzun süredir tartışılan yabancı çoban konusunu yeniden gündeme taşıdı.

Edinilen bilgilere göre, Göle ilçesinde henüz bilinmeyen bir nedenle başlayan tartışma kısa sürede kavgaya dönüştü. Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine sevk edilen güvenlik güçleri kavgaya müdahale ederek olaya karışan şahısları gözaltına aldı. Yapılan kimlik ve statü kontrollerinin ardından düzensiz göçmen oldukları belirlenen şahıslar, sınır dışı edilmek üzere İl Göç İdaresi Müdürlüğü’ne teslim edildi.

Göle’de yaşanan olay, özellikle küçükbaş ve büyükbaş hayvancılığın yoğun olarak yapıldığı Ardahan ve çevre illerde uzun yıllardır devam eden çoban sorununu bir kez daha gözler önüne serdi. Yerli çoban bulmakta zorlanan yetiştiricilerin önemli bir kısmı son yıllarda yabancı iş gücüne yönelirken, bu durum zaman zaman güvenlik, kayıt dışılık ve çalışma izinleriyle ilgili tartışmaları da beraberinde getiriyor.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tarımsal Üretim ve Küçükbaş Yetiştiricileri Derneği (TÜRKYED) Genel Başkanı Nihat Çelik, yabancı çobanların çalışma izni alabilmesine yönelik düzenlemelerin sektör açısından önemli bir ihtiyacı karşıladığını ancak mevcut sistemin bazı yönlerinin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Çelik, yabancı çobanların çalışma izni almalarının tek başına yeterli olmadığını belirterek, bu kişilerin mesleki yeterliliklerinin artırılması gerektiğine dikkat çekti. Çobanların önemli bir bölümünün sürü yöneticisi sertifikasına sahip olmadığını ifade eden Çelik, eğitimlerin ve sınavların Türkçe yapılmasının yabancı çalışanlar açısından ciddi bir engel oluşturduğunu kaydetti.

“Yabancı çobanlar sürü yöneticisi sertifikası alabilmeli” diyen Çelik, çok dilli eğitim materyalleri hazırlanması, uygulamalı eğitimlerin yaygınlaştırılması ve mesleki yeterliliklerin artırılmasının hem işletmeler hem de sektör açısından önemli kazanımlar sağlayacağını söyledi.

Öte yandan yabancı çoban istihdamının işletmeler üzerinde ciddi mali yük oluşturduğuna dikkat çeken Çelik, çalışma izni, SGK primi, ücret, konaklama ve diğer giderlerin yetiştiricilerin maliyetlerini artırdığını belirtti. Mevcut sürü yöneticisi desteklerinin ise bu maliyetleri karşılamada yetersiz kaldığını ifade etti.

Ardahan ve özellikle Göle gibi hayvancılığın merkezlerinden biri olan bölgelerde, son yıllarda yerli çoban bulmanın giderek zorlaştığı biliniyor. Birçok yetiştirici, sürülerini yönetebilecek deneyimli personel bulamadıkları için yabancı iş gücüne yönelmek zorunda kaldıklarını dile getiriyor. Ancak kayıt dışı çalışanlar ve düzensiz göçmenler üzerinden yaşanan olaylar da zaman zaman kamuoyunda rahatsızlık yaratıyor.

TÜRKYED Genel Başkanı Nihat Çelik, sektörün geleceği açısından asıl çözümün yerli sürü yöneticilerinin yetiştirilmesi olduğunu belirterek, çobanlık mesleğinin sosyal güvencelerle desteklenmesi, gençler için cazip hale getirilmesi ve kariyer planlamasının yapılması gerektiğini söyledi.

Çelik, mevcut sertifika programlarının ötesine geçilerek uygulamalı eğitime dayalı, dijital hayvancılık teknolojilerini de kapsayan ve mezunların takip edildiği kalıcı bir “Ulusal Sürü Yöneticiliği Eğitimi” modeline ihtiyaç bulunduğunu vurguladı.

Göle’de yaşanan son olayın ardından gözler bir kez daha hayvancılık sektörünün kronikleşen iş gücü sorununa çevrilirken, uzmanlar hem üreticilerin ihtiyaçlarının karşılanması hem de kamu düzeninin korunması için yabancı iş gücünün kayıt altına alınması, eğitim süreçlerinin güçlendirilmesi ve yerli çoban yetiştirme politikalarının hızlandırılması gerektiğine dikkat çekiyor.

Hayal Kılıç

Haber Merkezi